گزارش سالانه «شاخص آزادی بشر» که امروز بهطور مشترک توسط مؤسسه کاتو در آمریکا و مؤسسه فریزر در کانادا منتشر شد، تصویری تیره از وضعیت حقوق مدنی، فردی و اقتصادی در سطح جهان ترسیم میکند. طبق این گزارش، نزدیک به نود درصد از جمعیت جهان در سالهای اخیر شاهد کاهش سطح آزادیهای خود بودهاند.
سقوط رتبه ایران به پله ۱۶۴
ایران در گزارش ۲۰۲۵ با کسب نمرهای ناامیدکننده در رتبه یکصد و شصت و چهارم از میان یکصد و شصت و پنج کشور قرار گرفته است. این بدان معناست که ایران تنها یک پله با انتهای جدول فاصله دارد و پس از آن فقط کشور جنگزده سوریه دیده میشود.
ایران در رتبهبندی کلی جهانی در جایگاه یکصد و شصت و چهارم از یکصد و شصت و پنج کشور ایستاده است. در زمینه آزادی رسانهها، بر اساس گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز، ایران در رتبه یکصد و هفتاد و ششم از میان یکصد و هشتاد کشور قرار گرفته که وضعیتی بحرانی را نشان میدهد. آزادیهای فردی و اجتماعی در ایران بهویژه در حوزههای تجمع، بیان و حقوق زنان در شرایط بحرانی قرار دارد. همچنین در زمینه آزادی اقتصادی، بر اساس گزارش مکمل بنیاد هریتیج، ایران در رتبه یکصد و شصت و نهم از یکصد و هشتاد و چهار کشور ایستاده است.
گزارش تأکید میکند که محدودیتهای شدید بر آزادیهای مذهبی، سرکوب اعتراضات مدنی و مداخلات گسترده دولتی در اقتصاد، ایران را به یکی از بستهترین جوامع جهان تبدیل کرده است.
## نگاهی به وضعیت جهانی: آزادی در محاصره
نویسندگان گزارش هشدار میدهند که حتی پس از پایان دوران پاندمی، بسیاری از محدودیتهای وضع شده بر آزادی حرکت، تجمع و بیان همچنان پابرجا ماندهاند.
سوئیس بار دیگر مقام اول را در میان آزادترین کشورهای جهان کسب کرده است. دانمارک، نیوزیلند، ایرلند و لوکزامبورگ در رتبههای بعدی قرار دارند. در میان کشورهای بزرگ، ایالات متحده در رتبه پانزدهم، آلمان در رتبه هفدهم و بریتانیا در رتبه نوزدهم جای گرفتهاند. در مقابل، چین با رتبه یکصد و چهل و نهم و روسیه با رتبه یکصد و پنجاه و دوم همچنان در نیمه پایین جدول قرار دارند.
پنج کشور با کمترین میزان آزادی به ترتیب نزولی میانمار، سودان، یمن، ایران و سوریه هستند.
رابطه مستقیم آزادی و ثروت
دادههای سال ۲۰۲۵ بار دیگر بر همبستگی شدید میان آزادی و رفاه تأکید دارند.
میانگین درآمد سرانه در کشورهایی که در ربع اول جدول و در زمره آزادترین کشورها قرار دارند، حدود پنجاه و شش هزار و سیصد و شصت و شش دلار است، در حالی که این رقم برای کشورهای ربع آخر جدول مانند ایران تنها حدود پانزده هزار و هشتصد و بیست و شش دلار برآورد شده است.
گزارش سال ۲۰۲۵ هشدار میدهد که کاهش آزادیهای فردی و اقتصادی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا به بالاترین حد خود رسیده است.
کارشناسان معتقدند فقدان حاکمیت قانون و سرکوب جامعه مدنی در کشورهایی مانند ایران، راه را برای توسعه پایدار و ثبات اقتصادی مسدود کرده است.
✅